2 اوت 2025- یک مطالعه‌ ی جدید نشان داد که افزایش غلظت متیل ‌گلایوکسال (MGO)، محصول جانبی فعال و قوی حاصل از متابولیسم گلوکز، می ‌تواند به‌ طور مستقل باعث شروع فیبروز کبدی در افراد چاق شود. این یافته هم‌ راستا با شواهد فزاینده ‌ای است که نشان می‌دهد MGO و ترکیبات مشابه با آن، نه ‌تنها باعث التهاب و تولید محصولات نهایی گلیکاسیون مضر (AGEs) می ‌شوند، بلکه عوامل کلیدی در آسیب ‌های کبدی مرتبط با بیماری کبد چرب ناشی از اختلالات متابولیکی (MASLD) نیز به شمار می‌ آیند.

محققان در این پژوهش، غلظت پلاسمایی MGO، گلایوکسال(GO)  و ۳- دئوکسی ‌گلوکوزون(3-DG) را اندازه‌ گیری کرده و ارتباط معنی‌ داری را میان این غلظت این مواد و شدت فیبروز کبد، حتی در افرادی که به دیابت نوع ۲مبتلا نبودند، یافتند. این مطالعه در مجله ی Diabetes Obesity and Metabolism منتشر شده است .

در این تحقیق، ۲۶۴ فرد مبتلا به چاقی شدید که تحت عمل جراحی باریاتریک قرار گرفته بودند، مورد بررسی قرار گرفتند. از میان آن ‌ها، ۲۲ درصد به دیابت نوع ۲ مبتلا بودند، و ۷۷ درصد زن بودند، میانگین سنی آن ‌ها ۴۷سال (بازه بین ۳۹ تا ۵۴ سال) و میانگین شاخص توده بدنی(BMI)  آن‌ ها ۳۹ کیلوگرم بر متر مربع بود (بازه ۳۶ تا ۴۱).

غلظت پلاسمایی MGO،GO  و 3-DG با استفاده از کروماتوگرافی مایع فوق‌ پرفشار همراه با طیف ‌سنجی جرمی(UPLC-MS/MS)  اندازه‌ گیری شد. ارزیابی فیبروز کبدی به دو روش انجام گرفت: شاخص غیرتهاجمیFIB-4  و امتیاز هیستولوژی مستقیم از نمونه ‌برداری کبد.

یافته‌ های مهم:

·  سطح MGO در افراد دارای دیابت نوع ۲ در مقایسه با افراد بدون دیابت به‌ طور قابل ‌توجهی بالاتر بود (میانگین ۲۸۸ در مقابل ۲۳۸ نانومول در لیتر). همچنین، میزان MGO در مردان بیشتر از زنان بود(۲۶۷ در مقابل ۲۴۵ نانومول در لیتر).

· روند مشابهی برای GO و  3-DGمشاهده شد که نشان‌ دهنده استرس دیکربونیل بالاتر در مردان و افراد دیابتی است.

· غلظت ‌های پلاسمایی MGO،GO  و 3-DG با امتیاز بالاتر در شاخصFIB-4  همبستگی مثبت داشتند. ضریب همبستگی برای MGO برابر 0.21، برای GO برابر 0.29 و برای 3-DG برابر 0.25 بود که همگی از نظر آماری معنی ‌دار بودند(p<0.05).

· در مدل‌های رگرسیون چند متغیره که عواملی مانند سن، جنسیت، BMI، سیگار، الکل، فشار خون بالا، مقاومت انسولینی،HbA1c  و قند ناشتا را در نظر گرفتند، رابطه‌ ی میان MGO و شاخص FIB-4 همچنان قوی باقی ماند.

این مطالعه نشان می ‌دهد که استرس دیکربونیل، به‌ ویژه ناشی از متیل ‌گلایوکسال، یکی از عوامل مستقل و مهم در ایجاد فیبروز کبدی در افراد چاق حتیدر غیاب دیابت نوع ۲، می‌ باشد.

منبع:

https://medicaldialogues.in/gastroenterology/news/methylglyoxal-independently-contributes-to-liver-fibrosis-in-obesity-study-152804